Redovan likvidacioni postupak Republike Srpske - Advokatska kancelarija Topić Banjaluka
Zakonom o likvidacionom postupku Republike Srpske propisane su odredbe koje se odnose na unovčenje imovine u likvidacionom postupku, i to nepokretne i pokretne, kao i imovine bez i sa teretima.
Zakon o likvidacionom postupku Republike Srpske
Službeni glasnik Republike Srpske, broj 82/19
Glava IV
Redovan likvidacioni postupak
Član 20.
(1) Prijedlog za otvaranje redovnog likvidacionog postupka (u daljem tekstu: likvidacioni postupak) mogu da podnesu lica ovlaštena zakonom shodno vrsti likvidacionog postupka, koji se pokreće.
(2) Likvidacioni postupak je hitan, kao i svi postupci u kojima je likvidacioni dužnik nad kojim je otvoren likvidacioni postupak stranka u postupku.
(3) U likvidacionom postupku ne može se podnijeti prijedlog za povraćaj u pređašnje stanje, prijedlog za ponavljanje postupka, niti izjaviti revizija.
Redovni likvidacioni postupak može pokrenuti samo lice koje je zakonom ovlašteno, a ovlaštenje zavisi od vrste likvidacionog postupka koji se pokreće. Ovaj postupak ima status hitnog, što znači da se vodi sa prioritetom, kao i svi drugi postupci u kojima je likvidacioni dužnik stranka. Time se osigurava brzo rješavanje pravnih i finansijskih pitanja vezanih za prestanak rada pravnog lica i namirenje povjerilaca.
U toku likvidacionog postupka zakon isključuje mogućnost podnošenja određenih vanrednih pravnih lijekova. Konkretno, nije dopušteno tražiti povraćaj u pređašnje stanje, podnositi prijedlog za ponavljanje postupka niti izjaviti reviziju. Ove procesne zabrane imaju cilj da postupak bude efikasan, bez nepotrebnog odlaganja ili ponavljanja radnji, čime se štiti pravna sigurnost svih učesnika u postupku.
Član 21.
(1) U likvidacionom postupku donose se rješenja i zaključci.
(2) Rješenjem se odlučuje u likvidacionom postupku, a zaključkom se nalaže izvršenje pojedinih radnji.
U likvidacionom postupku odluke se donose u formi rješenja i zaključaka. Rješenjem se odlučuje o pitanjima od značaja za tok i ishod postupka, uključujući i meritornu odluku o samom predmetu likvidacije. Na taj način rješenje predstavlja osnovni pravni akt kojim se utvrđuju prava i obaveze stranaka u postupku.
Zaključkom se, s druge strane, nalaže izvršenje pojedinih radnji potrebnih za sprovođenje postupka. On ima procesni karakter i koristi se za davanje obavezujućih naloga učesnicima ili organima uključenim u postupak, kako bi se obezbijedilo uredno i blagovremeno vođenje likvidacije.
Član 22.
(1) Protiv rješenja likvidacionog sudije u likvidacionom postupku može se izjaviti žalba drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja.
(2) Likvidacioni sudija može izmijeniti ili dopuniti svoje rješenje, ako su uz žalbu priloženi dokumenti i isprave iz člana 24. ovog zakona.
(3) Protiv zaključaka u likvidacionom postupku nije dopuštena žalba, niti prigovor.
Član 22 uređuje pravni lijek u likvidacionom postupku, ali i postavlja određena ograničenja. Najprije, jasno se propisuje da je protiv rješenja likvidacionog sudije dopuštena žalba drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja. Time se obezbjeđuje pravo na dvostepenost postupka i mogućnost kontrole zakonitosti i pravilnosti donesenih odluka.
Međutim, zakon uvodi i određena ograničenja. Likvidacioni sudija ima pravo da sam izmijeni ili dopuni svoje rješenje ukoliko uz žalbu budu dostavljeni novi dokumenti ili isprave, čime se omogućava brže i efikasnije rješavanje bez nepotrebnog opterećivanja drugostepenog suda. Istovremeno, protiv zaključaka u likvidacionom postupku nije dopuštena žalba niti prigovor, što znači da su ta procesna rješenja konačna i odmah izvršna, čime se postiže ekonomičnost i ubrzava tok likvidacionog postupka.
Član 23.
(1) Likvidacioni postupak se pokreće podnošenjem sudu prijedloga za otvaranje likvidacionog postupka.
(2) Prijedlog za otvaranje likvidacionog postupka predlagač podnosi na propisanom obrascu.
(3) Izgled, sadržaj i način objave obrasca iz stava 2. ovog člana propisuje se pravilnikom.
(4) Ministar donosi pravilnik iz stava 3. ovog člana.
Likvidacioni postupak započinje podnošenjem sudu prijedloga za njegovo otvaranje. Predlagač je dužan da prijedlog podnese na propisanom obrascu, čime se osigurava jedinstvena forma i sadržaj podnesaka u praksi. Time se olakšava rad suda i omogućava pregledno utvrđivanje svih bitnih činjenica i okolnosti potrebnih za pokretanje postupka.
Izgled, sadržaj i način objave obrasca utvrđuje se posebnim pravilnikom, čije donošenje je u nadležnosti ministra. Ovim se pravilnikom precizno definišu tehnički i formalni uslovi obrasca, kako bi se osigurala pravna sigurnost i ujednačena primjena propisa u postupcima likvidacije.
Član 24.
(1) Uz prijedlog za otvaranje likvidacionog postupka predlagač dostavlja:
1) odluku o prestanku poslovnog subjekta, koju donosi ovlašteni organ poslovnog subjekta određen posebnim zakonom, odnosno osnivačkim aktom ili statutom poslovnog subjekta, ili
2) pravosnažnu odluku nadležnog organa kojim je izrečena mjera zabrane obavljanja djelatnosti, ili
3) pravosnažnu odluku nadležnog suda kojim je utvrđen prestanak poslovnog subjekta, ili
4) pravosnažnu odluku nadležnog organa kojom je utvrđen prestanak poslovnog subjekta, ili
5) pravosnažnu odluku nadležnog suda koji je izrekao kaznu prestanka pravnog lica.
(2) Uz prijedlog za pokretanje likvidacionog postupka dostavlja se i:
1) izvod iz Registra, koji nije stariji od 15 dana od dana podnošenja prijedloga za pokretanje likvidacionog postupka,
2) uvjerenje Poreske uprave Republike Srpske (u daljem tekstu: Poreska uprava) o izmirenim direktnim poreskim obavezama, koje nije starije od 15 dana od dana podnošenja prijedloga za pokretanje likvidacionog postupka,
3) uvjerenje Uprave za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine (u daljem tekstu: Uprava za indirektno oporezivanje) o izmirenim indirektnim poreskim obavezama, koje nije starije od 15 dana od dana podnošenja prijedloga za pokretanje likvidacionog postupka,
4) uvjerenje nadležnog organa jedinice lokalne samouprave, na čijoj teritoriji se nalazi sjedište likvidacionog dužnika ili poslovne jedinice likvidacionog dužnika, o izmirenim obavezama prema jedinici lokalne samouprave, koje nije starije od 15 dana od dana podnošenja prijedloga za pokretanje likvidacionog postupka,
5) potvrda Centralne banke Bosne i Hercegovine ili Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (u daljem tekstu: Agencija) o stanju poslovnih računa, koja nije starija od osam dana od dana podnošenja prijedloga za pokretanje likvidacionog postupka,
6) finansijski izvještaji o poslovanju u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo i revizija.
Član 24 propisuje obaveznu dokumentaciju koju predlagač mora priložiti uz prijedlog za otvaranje likvidacionog postupka. U prvom redu, predlagač mora dostaviti neki od akata koji potvrđuju osnov prestanka poslovnog subjekta – to može biti odluka nadležnog organa poslovnog subjekta (osnivača, skupštine, upravnog odbora i sl.), pravosnažna odluka suda ili drugog nadležnog organa, kao i odluka kojom se izriče kazna ili mjera zabrane obavljanja djelatnosti. Ovim se jasno definišu situacije u kojima se može pokrenuti likvidacija i osigurava da prijedlog ima valjan pravni osnov.
Pored toga, zakon zahtijeva i niz dokaza o finansijskom i poreskom stanju poslovnog subjekta. Uz prijedlog se mora priložiti izvod iz Registra (ne stariji od 15 dana), uvjerenja Poreske uprave i Uprave za indirektno oporezivanje o izmirenim obavezama, kao i uvjerenje jedinice lokalne samouprave o podmirenim dugovanjima. Takođe, obavezno je dostavljanje potvrde Centralne banke BiH ili Agencije o stanju poslovnih računa (ne starije od osam dana), te finansijskih izvještaja izrađenih u skladu sa zakonom o računovodstvu i reviziji. Na ovaj način se obezbjeđuje potpuna transparentnost finansijskog položaja poslovnog subjekta u momentu pokretanja likvidacionog postupka.
Član 25.
(1) Ako predlagač ne dostavi prijedlog u skladu sa čl. 23. i 24. ovog zakona, likvidacioni sudija zaključkom nalaže predlagaču da u roku od 15 dana od dana dostavljanja zaključka uredi i dopuni prijedlog.
(2) Ako predlagač ne postupi u skladu sa stavom 1. ovog člana, likvidacioni sudija rješenjem odbacuje prijedlog.
(3) Na rješenje iz stava 2. ovog člana predlagač ima pravo žalbe drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja.
(4) Likvidacioni sudija može izmijeniti ili dopuniti svoje rješenje, ako su uz žalbu priloženi dokumenti i isprave iz čl. 23. i 24. ovog zakona.
Član 25 uređuje postupanje u slučaju kada prijedlog za otvaranje likvidacionog postupka nije dostavljen u skladu sa zakonom, odnosno kada ne sadrži sve potrebne elemente ili dokumentaciju iz čl. 23. i 24. Zakona. U tom slučaju, likvidacioni sudija ima obavezu da zaključno naloži predlagaču da u roku od 15 dana od dana dostavljanja zaključka dopuni ili uredi prijedlog. Ova odredba ima za cilj da pruži priliku predlagaču da ispravi nedostatke, a da se istovremeno obezbijedi zakonitost i potpunost postupka.
Ako predlagač u ostavljenom roku ne postupi po zaključku, sudija donosi rješenje kojim odbacuje prijedlog. Protiv tog rješenja predlagač ima pravo žalbe drugostepenom sudu u roku od osam dana, što osigurava zaštitu njegovih procesnih prava. Pored toga, zakon predviđa mogućnost da likvidacioni sudija izmijeni ili dopuni svoje rješenje ako predlagač uz žalbu dostavi potrebne dokumente i isprave. Na ovaj način se uspostavlja balans između efikasnosti postupka i zaštite prava predlagača, ali i obezbjeđuje da se postupak može nastaviti samo na osnovu kompletne i validne dokumentacije.
Član 26.
(1) Predlagač je obavezan da uplati predujam u iznosu koji odredi likvidacioni sudija za pokriće troškova likvidacionog postupka.
(2) Ako predlagač ne uplati predujam u roku od 15 dana od dana prijema poziva da uplati predujam, likvidacioni sudija rješenjem odbacuje prijedlog za pokretanje likvidacionog postupka.
(3) Protiv rješenja iz stava 2. ovog člana predlagač ima pravo žalbe drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja.
(4) Izuzetno od stava 1. ovog člana predujam za pokriće troškova likvidacionih postupaka iz člana 8. t. 3) i 4) i člana 9. t. 1) i 3) ovog zakona, obezbjeđuje se iz sredstava suda.
(5) Nakon okončanja likvidacionih postupaka iz člana 8. t. 3) i 4) i člana 9. t. 1) i 3) ovog zakona, a prije namirenja povjerilaca, sud obavezno vrši povrat predujma iz stava 4. ovog člana u korist računa javnih prihoda.
U likvidacionom postupku predlagač je dužan da uplati predujam u iznosu koji odredi likvidacioni sudija, a koji služi za pokriće troškova vođenja postupka. Ako predlagač ne izvrši uplatu u roku od 15 dana od prijema poziva, sudija rješenjem odbacuje prijedlog za pokretanje postupka. Protiv ovakvog rješenja predlagač ima pravo žalbe drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja, čime se osigurava pravo na sudsku zaštitu.
Izuzetno, u određenim vrstama likvidacionih postupaka propisanim članom 8. tač. 3) i 4) te članom 9. tač. 1) i 3) zakona, predujam se ne uplaćuje od strane predlagača, već se obezbjeđuje iz sredstava suda. Nakon okončanja ovih posebnih postupaka, a prije namirenja povjerilaca, sud je obavezan da izvrši povrat tako obezbijeđenog predujma na račun javnih prihoda, čime se osigurava fiskalna odgovornost i transparentno upravljanje sredstvima.
Član 27.
(1) Nakon što razmotri prijedlog za pokretanje likvidacionog postupka i utvrdi osnovanost prijedloga, likvidacioni sudija donosi rješenje o otvaranju likvidacionog postupka, kojim istovremeno imenuje likvidacionog upravnika.
(2) Rješenjem iz stava 1. ovog člana likvidacioni sudija nalaže da se u Registru uz poslovno ime poslovnog subjekta upiše i doda oznaka „u likvidaciji“, a u rubrici „Lica ovlaštena za zastupanje poslovnog subjekta“ upiše likvidacioni upravnik.
(3) Rješenje iz stava 1. ovog člana objavljuje se na oglasnoj tabli suda i internet stranici Agencije, a izreka rješenja o otvaranju likvidacionog postupka objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“, uz napomenu da je rješenje u cijelosti objavljeno na oglasnoj tabli suda i internet stranici Agencije u neprekidnom trajanju od 30 dana.
(4) Rješenje o otvaranju likvidacionog postupka dostavlja se:
1) likvidacionom dužniku,
2) likvidacionom upravniku,
3) predlagaču,
4) Poreskoj upravi,
5) Upravi za indirektno oporezivanje,
6) berzi na kojoj se trguje akcijama poslovnog subjekta (emitenta) – ukoliko se likvidacioni postupak sprovodi nad poslovnim subjektom čijim se akcijama trguje na berzi,
7) javnim registrima u kojima se nalazi upisana imovina likvidacionog dužnika, 8) drugim fizičkim i pravnim licima koji imaju pravni interes.
(5) Protiv rješenja o otvaranju likvidacionog postupka fizička i pravna lica iz stava 4. ovog člana imaju pravo na žalbu drugostepenom sudu u roku od osam dana od dana dostavljanja rješenja, koja ne odgađa izvršenje rješenja.
Otvaranje likvidacionog postupka vrši se nakon što likvidacioni sudija razmotri i utvrdi osnovanost prijedloga. Tada se donosi rješenje kojim se istovremeno imenuje likvidacioni upravnik i nalaže upis oznake „u likvidaciji“ uz poslovno ime poslovnog subjekta u Registru, te evidentiranje likvidacionog upravnika u rubrici „Lica ovlaštena za zastupanje“. Ovo rješenje se objavljuje na oglasnoj tabli suda i na internet stranici Agencije, dok se izreka rješenja objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srpske“ uz napomenu da je cjelokupni tekst dostupan javnosti neprekidno 30 dana na oglasnoj tabli i internet stranici Agencije.
Otvaranje likvidacionog postupka vrši se nakon što likvidacioni sudija razmotri i utvrdi osnovanost prijedloga. Tada se donosi rješenje kojim se istovremeno imenuje likvidacioni upravnik i nalaže upis oznake „u likvidaciji“ uz poslovno ime poslovnog subjekta u Registru, te evidentiranje likvidacionog upravnika u rubrici „Lica ovlaštena za zastupanje“. Ovo rješenje se objavljuje na oglasnoj tabli suda i na internet stranici Agencije, dok se izreka rješenja objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srpske“ uz napomenu da je cjelokupni tekst dostupan javnosti neprekidno 30 dana na oglasnoj tabli i internet stranici Agencije.
Član 28.
(1) Likvidacioni upravnik, nakon popisa imovine, potraživanja i povjerilaca, sačinjava početni bilans.
(2) Likvidacioni upravnik likvidacionom sudiji dostavlja početni bilans u roku od 30 dana od dana imenovanja.
Likvidacioni upravnik je dužan da, po preuzimanju dužnosti, izvrši popis cjelokupne imovine i potraživanja likvidacionog dužnika, kao i evidentiranje svih povjerilaca. Na osnovu tih podataka izrađuje se početni bilans koji predstavlja početno finansijsko stanje subjekta u likvidaciji i osnovu za dalji tok postupka.
Ovaj početni bilans likvidacioni upravnik mora dostaviti likvidacionom sudiji u roku od 30 dana od dana imenovanja. Poštovanje ovog roka je od suštinskog značaja kako bi sud imao blagovremeni uvid u finansijsku situaciju i mogao donositi odluke koje obezbjeđuju uredno i efikasno sprovođenje likvidacije.
Član 29.
(1) Likvidacioni upravnik bez odlaganja ulazi u posjed imovine likvidacionog dužnika, unovčava tu imovinu, ukoliko nema dovoljno raspoloživih novčanih sredstava u likvidacionoj masi za namirenje povjerilaca, te vrši namirenje povjerilaca.
(2) Prava trećih lica na predmetima i pravima imovine uzimaju se u obzir prilikom unovčenja imovine i namirenja povjerilaca.
Član 29 uređuje osnovne zadatke likvidacionog upravnika nakon otvaranja likvidacionog postupka. Njegova ključna obaveza jeste da bez odlaganja preuzme posjed nad cjelokupnom imovinom likvidacionog dužnika. Time se osigurava da imovina bude stavljena pod kontrolu i zaštitu suda, odnosno postupka, kako bi se spriječilo njeno raspolaganje ili eventualno otuđenje od strane dužnika ili trećih lica. Ako u likvidacionoj masi nema dovoljno raspoloživih novčanih sredstava, upravnik ima ovlašćenje da unovči imovinu dužnika i tako stvori sredstva potrebna za namirenje povjerilaca.
Pritom, likvidacioni upravnik je obavezan da poštuje prava trećih lica na imovini, što znači da se kod unovčavanja mora voditi računa o postojećim založnim pravima, teretima i drugim ograničenjima. Ova odredba naglašava ravnotežu između interesa povjerilaca da budu namireni i zaštite prava trećih lica koja imaju pravni osnov na predmetima ili pravima imovine likvidacionog dužnika. Na taj način postupak unovčavanja i namirenja povjerilaca dobija pravnu sigurnost i pravičnost.
Član 30.
(1) Unovčenje nepokretnosti koje nisu opterećene teretima (slobodna imovina) vrši se javnim nadmetanjem, javnim prikupljanjem ponuda ili neposrednom pogodbom, a u skladu sa odredbama ovog zakona i Zakona o stečaju.
(2) Nepokretnosti unovčava likvidacioni upravnik, koji zaključuje kod notara ugovor o kupoprodaji sa kupcem koji izlicitira, odnosno ponudi i uplati najvišu cijenu, te na kupca prenosi prava na nepokretnostima i uvodi ga u posjed nepokretnosti.
Član 31.
(1) Ako su nepokretnosti opterećene razlučnim pravom, te nepokretnosti unovčavaju se u skladu sa zakonom kojim se uređuje izvršni postupak, ako ovim zakonom nije drugačije propisano.
(2) U oglasu o unovčenju nepokretnosti likvidacioni upravnik utvrđuje vrijednost nepokretnosti, način i uslove unovčenja.
(3) Na prvoj javnoj prodaji nepokretnosti se ne mogu unovčiti ispod 1/2 procijenjene vrijednosti, a na drugoj javnoj prodaji se ne mogu unovčiti ispod 1/3 procijenjene vrijednosti.
(4) Ako se ne uspiju unovčiti nepokretnosti sa teretom na dvije javne prodaje, postupak unovčenja se ne obustavlja.
(5) Ako se nepokretnosti nisu mogle unovčiti po cijeni određenoj u stavu 3. ovog člana, na svakoj narednoj javnoj prodaji najniža cijena po kojoj se nepokretnosti mogu unovčiti smanjuje se za 10% od prethodne vrijednosti.
Ako su nepokretnosti u vlasništvu likvidacionog dužnika opterećene razlučnim pravom, njihovo unovčavanje sprovodi se u skladu sa propisima koji regulišu izvršni postupak, osim ako ovaj zakon ne predviđa drugačije. Likvidacioni upravnik u oglasu o prodaji određuje procijenjenu vrijednost nepokretnosti, kao i način i uslove prodaje. Na prvoj javnoj prodaji, nepokretnosti se ne mogu prodati ispod polovine procijenjene vrijednosti, dok se na drugoj prodaji taj prag spušta na jednu trećinu procijenjene vrijednosti.
Ukoliko ni nakon dvije javne prodaje nepokretnosti opterećene teretom ne budu prodate, postupak prodaje se ne prekida. Umjesto toga, na svakoj narednoj javnoj prodaji minimalna prodajna cijena umanjuje se za dodatnih 10% u odnosu na prethodno utvrđenu vrijednost, sve dok se prodaja ne realizuje. Na ovaj način zakon nastoji osigurati unovčavanje imovine, uz postupno prilagođavanje cijene tržišnim uslovima.
Član 32.
(1) Razlučni povjerilac može preuzeti nepokretnost ako ne uspije javna prodaja i ako to nije suprotno interesima drugih povjerilaca.
(2) Preuzimanje nepokretnosti iz stava 1. ovog člana nije suprotno interesima drugih povjerilaca:
1) ako se nepokretnosti nisu mogle unovčiti po cijeni koja je veća od visine potraživanja razlučnog povjerioca i
2) ako je razlučni povjerilac višeg reda u odnosu na druge razlučne povjerioce.
(3) Razlučni povjerilac podnosi zahtjev za preuzimanje nepokretnosti iz stava 1. ovog člana, a likvidacioni sudija donosi rješenje.
(4) Za unovčenje nepokretnosti neposrednom pogodbom potrebna je saglasnost razlučnog povjerioca. (5) U toku unovčenja nepokretnosti razlučni povjerilac ima pravo da pregleda nepokretnost.
Razlučni povjerilac ima pravo da preuzme nepokretnost ako javna prodaja ne uspije i ako takvo preuzimanje nije u suprotnosti s interesima drugih povjerilaca. Smatra se da preuzimanje nije protivno interesima drugih povjerilaca u dva slučaja: kada se nepokretnost nije mogla prodati po cijeni višoj od potraživanja razlučnog povjerioca i kada je taj povjerilac višeg reda u odnosu na ostale razlučne povjerioce.
Zahtjev za preuzimanje nepokretnosti podnosi razlučni povjerilac, a odluku o tome donosi likvidacioni sudija rješenjem. Takođe, za prodaju nepokretnosti neposrednom pogodbom potrebna je njegova saglasnost. Tokom postupka prodaje, razlučni povjerilac ima pravo da izvrši pregled nepokretnosti, čime mu se omogućava potpuni uvid u predmet osiguranja njegovog potraživanja.
Član 33.
(1) Iz dijela dobijenog unovčenjem koji pripada razlučnom povjeriocu izdvajaju se sredstva za namirenje troškova likvidacionog postupka u iznosu od 5% od iznosa ostvarenog unovčenjem imovine.
(2) Sredstva iz stava 1. ovog člana izdvajaju se u likvidacionu masu i ako se stvari unovčavaju u izvršnom postupku.
Član 34.
(1) Nakon unovčenja nepokretnosti sa teretom, likvidacioni upravnik zaključuje kod notara ugovor o kupoprodaji sa kupcem koji izlicitira, odnosno ponudi i uplati najvišu cijenu, te na kupca prenosi prava na nepokretnostima i uvodi ga u posjed nepokretnosti.
(2) Ako su nepokretnosti iz stava 1. ovog člana opterećene teretima, likvidacioni sudija na prijedlog likvidacionog upravnika rješenjem nalaže brisanje tereta.
Listing podstranica:
Član 35.
(1) Depozit radi obezbjeđenja unovčenja imovine određuje likvidacioni upravnik, koje ne može iznositi više od 10% procijenjene vrijednosti predmeta unovčenja.
(2) Depozit radi obezbjeđenja unovčenja imovine ne vraća se kupcu koji je izlicitirao, odnosno ponudio i prihvatio kupoprodajnu cijenu, a nije je uplatio u određenom roku.
Depozit za obezbjeđenje unovčenja imovine utvrđuje likvidacioni upravnik, a njegov iznos ne može biti veći od 10% procijenjene vrijednosti predmeta prodaje. Ovaj depozit služi kao garancija ozbiljnosti ponude i namjere učesnika da realizuje kupoprodaju.
U slučaju da kupac, koji je na javnoj prodaji izlicitirao ili ponudio i prihvatio kupoprodajnu cijenu, ne izvrši uplatu u predviđenom roku, položeni depozit se ne vraća. Na ovaj način se štite interesi likvidacione mase i povjerilaca, te sprečava zloupotreba postupka licitiranja.
Član 36.
(1) Likvidacioni upravnik može unovčiti pokretne stvari na kojima postoji razlučno pravo javnim nadmetanjem, javnim prikupljanjem ponuda ili neposrednom pogodbom, ako pokretnu stvar ima u svom posjedu i ako za taj način unovčenja dobije saglasnost razlučnih povjerilaca.
(2) Likvidacioni upravnik, koji ima pravo na unovčenje pokretne stvari u skladu sa stavom 1. ovog člana, razlučnom povjeriocu na njegov zahtjev daje obavještenje o stanju pokretne stvari ili dozvoljava da razlučni povjerilac razgleda pokretnu stvar.
(3) Likvidacioni upravnik može naplatiti ili unovčiti potraživanje koje je likvidacioni dužnik ustupio ili založio radi obezbjeđenja nekog prava.
(4) Ako je likvidacioni upravnik ovlašten za naplatu potraživanja u skladu sa stavom 3. ovog člana, na zahtjev razlučnog povjerioca daje obavještenje o potraživanju.
(5) Umjesto obavještenja iz stava 4. ovog člana, likvidacioni upravnik može razlučnom povjeriocu dozvoliti uvid u poslovne knjige i poslovnu dokumentaciju likvidacionog dužnika.
Likvidacioni upravnik može unovčiti pokretne stvari opterećene razlučnim pravom putem javnog nadmetanja, javnog prikupljanja ponuda ili neposrednom pogodbom, pod uslovom da se te stvari nalaze u njegovom posjedu i da dobije saglasnost razlučnih povjerilaca za odabrani način prodaje. Na zahtjev razlučnog povjerioca, upravnik je dužan dati obavještenje o stanju pokretne stvari ili mu omogućiti pregled predmeta prodaje.
Pored toga, likvidacioni upravnik može naplatiti ili unovčiti potraživanje koje je likvidacioni dužnik ustupio ili založio kao obezbjeđenje nekog prava. Ako je ovlašten na takvu naplatu, upravnik mora, na zahtjev razlučnog povjerioca, dostaviti informacije o potraživanju, a umjesto pisanog obavještenja može mu omogućiti uvid u poslovne knjige i dokumentaciju likvidacionog dužnika. Ovim se obezbjeđuje transparentnost postupka i zaštita interesa razlučnih povjerilaca.
Član 37.
(1) Prije nego što likvidacioni upravnik unovči i preda trećem licu pokretnu stvar za čije unovčenje je ovlašten, u skladu sa članom 36. ovog zakona, obavještava razlučnog povjerioca na koji način namjerava da unovči pokretnu stvar, odnosno pravo.
(2) Likvidacioni upravnik omogućava razlučnom povjeriocu da u roku od osam dana od dana prijema obavještenja predloži povoljnije unovčenje pokretne stvari ili prava uz predočavanje konkretne ponude sa dokazom o platežnoj sposobnosti kupca. (3) Ako razlučni povjerilac u roku iz stava 2. ovog člana ili blagovremeno prije unovčenja pokretne stvari ili prava predloži povoljnije unovčenje, likvidacioni upravnik prihvata to unovčenje koje je naveo razlučni povjerilac ili pokretnu stvar unovčava tako da ne ošteti razlučnog povjerioca.
(4) Izuzetno od stava 2. ovog člana, unovčenje se može izvršiti tako da razlučni povjerilac preuzme pokretnu stvar ako to nije suprotno interesima drugih povjerilaca.
Prije unovčenja i predaje pokretne stvari trećem licu, a za čije je unovčenje ovlašten prema članu 36. ovog zakona, likvidacioni upravnik je dužan da obavijesti razlučnog povjerioca o načinu na koji namjerava sprovesti prodaju te stvari ili prava. Nakon prijema obavještenja, razlučni povjerilac ima rok od osam dana da predloži povoljniji način unovčenja, uz dostavljanje konkretne ponude i dokaza o platežnoj sposobnosti kupca.
Ako razlučni povjerilac u datom roku, ili blagovremeno prije same prodaje, ponudi povoljnije rješenje, likvidacioni upravnik je dužan prihvatiti takvu ponudu ili sprovesti prodaju na način koji neće oštetiti prava razlučnog povjerioca. Izuzetno, unovčenje se može izvršiti tako da razlučni povjerilac preuzme pokretnu stvar, pod uslovom da to nije u suprotnosti s interesima ostalih povjerilaca.
Član 38.
(1) Nakon što likvidacioni upravnik unovči pokretnu stvar na kojoj postoji razlučno pravo, iz ostvarenog iznosa unovčenja prvo se namiruju troškovi likvidacionog postupka u skladu sa članom 33. stav 1. ovog zakona, a ostatak ostvarenog iznosa koristi se za namirenje razlučnih povjerilaca bez odgađanja.
(2) Ako je pokretnu stvar na kojoj postoji razlučno pravo likvidacioni upravnik prenio na razlučnog povjerioca, razlučni povjerilac je obavezan da uplati iznos koji je potreban za namirenje troškova likvidacionog postupka iz stava 1. ovog člana. (3) Ako je zbog unovčenja iz stava 2. ovog člana likvidaciona masa opterećena porezom, iznos poreza dodaje se troškovima unovčenja.
Član 39.
(1) Ako je likvidacioni upravnik ovlašten za unovčenje imovine na kojoj postoji razlučno pravo, a namjerno odugovlači unovčenje nakon ročišta za unovčenje imovine, na prijedlog razlučnog povjerioca iz likvidacione mase se nadoknađuje gubitak vrijednosti njegovog udjela u unovčenju.
(2) U slučaju iz stava 1. ovog člana, ostali povjerioci, zbog nadoknade razlučnom povjeriocu i gubitka vrijednosti njegovog udjela, mogu tražiti da im likvidacioni upravnik nadoknadi štetu.
Član 40.
(1) Razlučni povjerilac je ovlašten za unovčenje pokretne stvari ili potraživanja na kojima postoji razlučno pravo ako pokretnu stvar ima u posjedu ili ako je likvidacioni upravnik prepustio pokretnu stvar ili potraživanje na unovčenje.
(2) Razlučni povjerilac unovčava pokretne stvari u skladu sa članom 36. ovog zakona.
(3) Na zahtjev likvidacionog upravnika i nakon saslušanja razlučnog povjerioca, likvidacioni sudija može odrediti rok, unutar kojeg razlučni povjerilac unovčava pokretnu stvar, s tim da, nakon proteka roka, pravo na unovčenje pokretne stvari stiče likvidacioni upravnik.
Član 41.
(1) Likvidacioni upravnik unovčava pokretne stvari bez tereta, javnim nadmetanjem, ili javnim prikupljanjem ponuda, ili neposrednom pogodbom, ako pokretnu stvar ima u svom posjedu.
(2) Pokretne stvari male vrijednosti likvidacioni upravnik unovčava neposrednom pogodbom.
(3) U likvidacionom postupku pokretnom stvari male vrijednosti smatra se stvar čija vrijednost ne prelazi 2.000 KM.
(4) Ako pokretne stvari likvidacioni upravnik ne unovči u skladu sa st. 1. i 2. ovog člana, ili su troškovi veći od vrijednosti stvari, likvidacioni upravnik može, uz saglasnost povjerilaca, te stvari uručiti Crvenom krstu ili drugim humanitarnim organizacijama, socijalnim ili obrazovnim ustanovama, ako oni te stvari prihvate.
Član 42.
(1) Ako se nisu stekli uslovi za vođenje likvidacionog postupka, već su ispunjene pretpostavke za otvaranje stečajnog postupka, likvidacioni upravnik odmah, a najkasnije u roku od 15 dana od dana saznanja za ispunjenost uslova za pokretanje stečajnog postupka, podnosi prijedlog da se obustavi likvidacioni postupak i otvori stečajni postupak nad likvidacionim dužnikom.
(2) Likvidacioni upravnik odgovara za štetu koja povjeriocima i vlasnicima kapitala poslovnog subjekta nastane zbog nepodnošenja ili zakašnjelog podnošenja prijedloga za otvaranje stečajnog postupka.
Član 43.
Iz likvidacione mase likvidacioni upravnik prvo izmiruje troškove likvidacionog postupka.
Član 44.
(1) Nakon izmirenja troškova likvidacionog postupka, likvidacioni upravnik izmiruje potraživanja povjerilaca.
(2) Ako su sporna potraživanja povjerilaca za koja ne postoji izvršna isprava, na prijedlog likvidacionog upravnika, likvidacioni sudija upućuje povjerioca da pokrene parnicu radi dokazivanja osnovanosti potraživanja u roku od 30 dana od dana upućivanja na parnicu.
(3) Ako povjerilac u roku iz stava 2. ovog člana pokrene parnicu, likvidacioni upravnik obezbjeđuje sredstva radi eventualne isplate predmetne obaveze, ako ima na raspolaganju dovoljno raspoloživih sredstava za obezbjeđenje.
(4) Ako ne postoji dovoljno raspoloživih sredstava za obezbjeđenje, likvidacioni upravnik neće vršiti diobu do pravosnažnog okončanja parničnih postupaka.
(5) Ako povjerilac u roku iz stava 2. ovog člana ne pokrene parnicu, njegovo se potraživanje prilikom diobe neće uzeti u obzir.
Član 45.
(1) Ako nakon izmirenja troškova likvidacionog postupka i potpunog namirenja povjerilaca preostane imovine, preostala imovina se uručuje vlasnicima kapitala poslovnog subjekta srazmjerno učešću u vlasništvu ili njihovoj odluci o raspodjeli ostatka likvidacione mase.
(2) Ako su vlasnici kapitala poslovnog subjekta strana fizička ili pravna lica, a ostatak likvidacione mase predstavljaju nepokretnosti, takva likvidaciona masa se vlasnicima kapitala poslovnog subjekta uručuje u skladu sa zakonom kojim se uređuje sticanja prava svojine stranih lica na nepokretnostima u Republici Srpskoj.
(3) Ako nisu ispunjeni uslovi za sticanje prava na nepokretnostima utvrđeni posebnim zakonom, likvidacioni upravnik vrši unovčenje nepokretnosti i uručuje ostatak likvidacione mase u skladu sa stavom 1. ovog člana.
Kontaktirajte nas
Telefoni: 051/220-270
065-511-122
Advokatska kancelarija Topić
Advokat Ružica Topić
Braće Mažar i majke Marije 48
78 000 Banjaluka, RS, BiH
E-mail:
Član 46.
Likvidacioni upravnik lično odgovara za skrivljenu povredu svoje obaveze da imovinu unovči što je najbolje moguće i da prikupljeni iznos podijeli povjeriocima i eventualni ostatak likvidacione mase podijeli vlasnicima kapitala poslovnog subjekta.
Član 47.
Likvidacioni upravnik dostavlja prijedlog načina diobe likvidacionom sudiji, a po okončanom postupku diobe dostavlja Izvještaj o svim radnjama sprovedenim tokom postupka sa dokazima o izvršenom namirenju povjerilaca i Izvještaj o troškovima likvidacionog postupka.